ELİT PARK KONUTLARI

Konut // 2006 // Ankara // 26000m²

Konutta Alternatifi Aramak...

Konut mimarlığın gündelik yüzü. Yaşamımızla mimarlığın, mimarlarla "diğerlerinin" buluşma noktası. Hepimizin içindeki mimarı yaşama geçiren, mimarları da ister istemez sıradan kullanıcıya dönüştüren bir alan. Yaşamımızın birçok boyutu konutun çevresinde biçimleniyor, kavramsallaşıyor. Konut sığındığımız, düşlerimizi, hüzünlerimizi paylaştığımız, anılarımızı biriktirdiğimiz mekân. Güvencemiz, kendimize çektiğimiz sınır, bıraktığımız iz, temsiliyet biçimimiz. Mimarlığın olduğu kadar gündelik yaşamın da sorunu, mimarların olduğu kadar sahiplerinin de gurur kaynağı.

Öte yandan sayısal ve fiziksel olarak kentin baskın yüzünü oluşturan konut, mimarlık tartışmalarında yeterince öne çıkmayan, mimarların da öncelikli temsiliyet alanını oluşturmayan bir yapı türü. Özellikle Türkiye gibi şehirleşme sürecini hızla tamamlamak zorunda olan bir ülkede konut niteliksel özelliklerinden çok niceliksel özellikleri ile öne çıkan, mimari özelliklerinden çok konumu, büyüklüğü, pazar değeri ile değer bulan bir yatırım ve kullanım nesnesi. Bir yandan geleneksel planlama anlayışımız öte yandan konuta yönelik kültürel kabuller Türkiye’de kendine özgü bir konut tipolojisinin oluşmasını ve yaygın olarak tekrar edilmesini getiriyor. Apartman ve toplu konut blokları, oluşabilecek alternatif yaşam biçimlerinden çok üretim ve tüketim kolaylıklarını esas alarak meşruiyet kazanıyor. Bu tekrar eden doku sadece konut planlarına ve kullanımına yönelik kısıtlar getirmekle kalmıyor, kentsel ölçekte oluşan çevrenin, dış mekânların ve konut aracılığı ile oluşan kimliğin de sıradanlaşması ile sonuçlanıyor.

Bu nedenle özellikle Türkiye ortamında konut mimarisinin araştırmaya dayalı olarak gelişmesi, sürekli tartışılması ve alternatif oluşturan örneklerin yayın aracılığı ile belgelenmesi özel bir önem taşıyor. Burada sunulan dört konut projesi de kendi bağlamsal verileri içinde alternatif tipolojilerin oluşturulmasına yönelik araştırma ve denemeleri temsil ediyorlar. Gerek çevrede gelişen dokuya oluşturdukları alternatif biçimlenmeleri, gerekse plan ölçeğinde sundukları çeşitlenmelerle geleneksel tasarım süreçlerinin zorlandığı bu örnekler birer mimari iddia olmaktan çok alternatifin araştırıldığı bir tasarım ortamı olarak algılanmalıdır.

Elit Park: Sokağın Gücü

Elit Park konutları Çayyolu bölgesinde, ağırlıklı olarak bağımsız tekil blok dokusu içinde yapılaşan yeni bir yerleşim alanında yer alıyor. Burada arsanın yönlenmesi ve çizgisel yapısı bir blok düzeninden çok güçlü bir kentsel dış mekân oluşturabilecek alternatif bir kurguya olanak tanıyordu. Tasarım, arsa boyunca uzanan biri alçak diğeri yüksek iki kütlenin oluşturulması, kot farklılıklarından da yararlanılarak tüm konutların güney ışığına ve manzaraya yönlenmesi düşüncesi üzerine kuruldu. Bu çizgisel kurgu bir yandan sokak olarak nitelenebilecek bir dış mekânın oluşturulmasına olanak tanırken öte yandan zeminde ve çatı katında özelleştirilerek çözülebilecek konut sayısını da arttırıyordu. Konut birimlerinin, büyüklük ve oda sayısı olarak çeşitlenerek 15 den fazla alternatif sunduğu bu projede özellikle sokak kotunda yer alan tüm konutların bahçeli ev kurgusu içinde ele alınması ve bir dış mekân kullanımı ile bütünleştirilmesi öngörüldü. Yüksek bloğun alt kotunda yer alan alçak konutlar ise kot farklılığından benzer biçimde yararlanılarak hem alt hem üst katta dış mekânla bütünleşen parçalı bir doku içinde ele alındı.

Elit Park projesi gerek öngörülen ana bloğun ölçek ve oranları, gerekse barındırdığı plan tiplerinin çeşitlenme biçimi ile geleneksel kabulleri zorlayacak bir ölçek ve yapısal süreklilik sunuyor. Bu kurgu içinde konut blokları kadar onları bir araya getiren ortak dış mekan, sokak yapısı da belirginlik kazanıyor.

Yapı dili ise blokların uzunluğunu kıracak biçimde alt algılamalara olanak verecek bir bütünlük oluşturmaya çalışıyor. Yapısal çevrenin anlam ve kimliği, süsleme ve eklemelere açık olmayan yalın bir dil içinde kalınarak ve inşai unsurları öne çıkararak sağlanıyor.

Uzun blokta kütle tektoniği, sokağa cephe veren yüzde konut birimlerine farklı büyüklüklerde dış mekan oluşturacak şekilde artiküle edilirken, arka cephede de benzer bir tutumla hem dış mekanlar hem de asansör ve merdiven kovaları algılanabilir yapı elemanları olarak vurgulanıyor.